Uşaqlarda D vitamini çatışmazlığının qarşısını necə almalı?

Uşaqlarda D vitamini çatışmazlığının qarşısını necə almalı?

Vitamin D bir insanın həyatı boyu sağlam sümük toxumasının inkişafında və saxlanmasında əsas amillərdən biridir. Onun əsas funksiyası bədəndəki kalsiumun tənzimlənməsidir. D vitamini çatışmazlığı ilə gənc uşaqlarda raxit, yaşlı uşaqlarda və böyüklərdə osteomalasiya inkişaf edir. Son tədqiqatlar göstərir ki, D vitamini çatışmazlığı ürək-damar, autoimmun və xərçəng xəstəlikləri, 2-ci tip şəkərli diabet və yoluxucu xəstəliklərin inkişafında rol oynayır.

Vitamin D, günəş işığının təsiri altında dəridə əmələ gələ bildiyi üçün unikaldır. Bundan əlavə, D vitamini az miqdarda qida içərisində olur. D vitamininin iki forması var – D3 və D2, təsirləri təxminən eynidir. Vitamin D3 bir neçə qidada kifayət miqdarda, o cümlədən balıq yağı, yağlı balıq (makka, qızılbalıq, sardina, tuna), yumurta sarısında və mal əti qaraciyərində var. Vitamin D2, göbələklərdən və bəzi bitkilərdən əldə edilə bilər. Ana südündə isə cüzi miqdarda olduğu üçün körpənin ehtiyaclarını ödəmir.

Süni şəkildə zənginləşdirilmiş D vitamini körpələrin süd tərkibli qidalarında, süd, qatıq, yağ, pendir, çörək və dənli bitkilərdə var. Təbii mənbələr D vitamini ehtiyacını daha çox ödəyir. D vitamininin günəş işığı təsiri altında meydana gəlməsinə coğrafi enlik, ilin vaxtı, günün vaxtı, bulud örtüyü və havanın çirklənməsi dərəcəsi təsir göstərir.

Uşaq həftədə ən az 30 dəqiqə günəş işığı altında olmalıdır. Unutmaq lazım deyil ki, pediatrlar 6 aydan kiçik uşaqlara birbaşa günəş işığına məruz qalmağı tövsiyə etmirlər, çünki bu dəri xərçəngi riskini artırır. Günəş qoruyucuları istifadə edərkən dəridə D vitamini istehsalı azalır.

Vitamin D yağda həll olunan vitaminlərə aiddir. “Ekstra” D vitamini yağ toxumasında bir neçə ay saxlanıla və lazım olduqda istehlak edilə bilər. Buna görə bəzi pediatrlar həftədə bir dəfə, ayda bir dəfə və ya hətta 6 ayda bir dəfə D vitamini təyin edirlər.

D vitamini günəşə məruz qalma nəticəsində əmələ gələ bilər. Məsələn, yayda birbaşa günəş işığında işləyən insanlar çoxlu miqdarda D vitamini istehsal edirlər ki, bu da bir neçə qış ayı üçün kifayətdir.

D vitamini çatışmazlığı nəticəsində sümük deformasiyaları baş verir (raxit inkişaf edir), qırıq riski artır. D vitamini çatışmazlığı olan uşaqlar ümumiyyətlə daha qıcıqlanır, daha pis inkişaf edirlər (sonradan gəzməyə başlayırlar), iştahaları azalır. Bu təzahürlər diş emalının gecikməsi və patoloji ilə müşayiət olunur.

Bir uşağın və ya yetkinin D vitamini çatışmazlığını təyin etmək üçün, D vitamini çatışmazlığını göstərən əlamətlərə əlavə olaraq, kalsidiolun tərkibi üçün analiz aparmaq mümkündür.

Hörmətli valideynlər, uşaqlarınızın D vitamini səviyyəsinin vaxtında təyin olunması üçün bizə müraciət edin.

Hayat Clinic həmişə uşaqların qayğısına qalır.

 

Dr. Leyla Məmmədova

Pediatr

Əlaqə telefonu: (+994) 50 332-43-34